Chỉ trong năm 2017 này thôi, chỉ số Index SP500 đã tăng 21% và VN30 của Việt Nam đã tăng 40%. Vậy nguyên nhân là gì? Tại sao chứng khoán lại có xu hướng tăng trong dài hạn? Không chỉ chứng khoán mà tài sản nói chung như vàng và bất động sản lại có xu hướng tăng giá.
Có rất nhiều giả thuyết như tâm lý đám đông, phát triển kinh tế hay sự ổn định về chính sách chính trị. Điều này hoàn toàn không đúng. Thị Trường Chứng Khoán (TTCK) tăng giá dù trong giai đoạn suy thoái, tranh chấp chính trị hay bất ổn về kinh tế. Bỏ qua và cố định hóa tất cả các yếu tố khác thì chỉ có một nguyên nhân đẩy giá TTCK tăng giá trong dài hạn – lạm phát, hay sự gia tăng trong lượng tiền trong nền kinh tế.
Ví dụ một thị trường có 500 cổ phiếu (như SP500 của Mỹ) và có lượng tiền tệ là 100,000đ, trung bình mỗi cổ phiếu có giá 200d. Thì cho dù bạn làm gì đi nữa giá cả chung của thị trường không thể nào tăng giá hơn được. Để một cổ phiếu tăng thì một cổ phiếu phải giảm. Như để một công ty thành công thì các công ty khác phải mất thị phần vào tay họ.
Nhưng ngoài đời thì TTCK lại luôn tăng giá. Và điều này chỉ có thể xảy ra khi lượng tiền tệ gia tăng trong nền kinh tế. Điều này cho phép người ta có nhiều tiền hơn để theo đuổi cùng số lượng cổ phiếu nhất định. Và khi nhiều số tiền cùng mua một lượng cổ phiếu cố định, thì nhìn chung, TTCK lại tăng giá bất chấp tình hình vĩ mô là gì.
Hãy nhìn tấm ảnh ở dưới. Có một sự tương quan rõ ràng giữa TTCK và lượng tiền tệ. Nó được thực hiện như sau:
- Ngân hàng nhà nước tạo tín dụng (in tiền) và mua tài sản (trái phiếu, cổ phiếu) của các ngân hàng và trong thị trường.
- Thị trường có nhiều lượng tiền hơn, nhất là các ngân hàng, bây giờ có nhiều tiền hơn để cho vay.
- Ngân hàng cho các công ty và cá nhân vay làm ăn, mua nhà thế chấp.
- Các công ty và cá nhân dùng tiền đó để mua tài sản, trả lương nhân viên. Điều này đẩy giá tài sản lên. Khi nhiều lượng tiền theo đuổi cùng lượng tài sản, giá cả tăng (lạm phát).
- Ở Phương Tây thì khi trả lương, công ty và người lao động trích một phần để đưa vô quỹ hưu trí. Các quỹ hưu trí dùng tiền mới nhận để mua cổ phiếu và trái phiếu. Điều này đẩy giá cả lên.
- Người dân có nhiều tiền hơn để tiêu. Khi họ mua hàng nó đẩy giá cả lên.
Điều này có tốt hay không. Đây là điều gây tranh cãi. Các nhà đầu tư, những ai sở hữu cổ phiếu, và nhất là các ngân hàng thì luôn chào đón lượng tiền mới in. Ở đây xin không nói về tác hại hay tác động tích cực, mà chỉ nói về sự tương quan giữa lượng tiền và giá cả tài sản. Để tóm tắt cho câu hỏi “Vì sao chứng khoán tăng giá?” Vì lạm phát, sự gia tăng của lượng tiền trong nền kinh tế.
PS: Tương tự như Bitcoin, khi nhiều lượng tiền chạy theo một số lượng nhất định, thì nó đẩy giá lên. Mặc dù bản chất Bitcoin chẳng có giá trị gì. Tại sao nó lại là $17,000 mà không phải là $1? Vì người ta muốn nó thế. Trong dài hạn, khi có sự lựa chọn khác, khi tâm lý thay đổi, và khi xu hướng mới bắt đầu – giá Bitcoin sẽ trở về mức thực tế của nó, 0. Cái này liên quan tới tâm lý đám đông như, sẽ nói sau về điều này.
Thợ Săn Cổ Phiếu